Orkuveitan og almenningur (1.hluti)
August 27th, 2010 // 9:40 pm @ Þorleifur Gunnlaugsson // Engar athugasemdir
Meirihlutinn í stjórn Orkuveitu Reykjavíkur og þar með meirihlutinn í Reykjavík hafa tekið af skarið – 28% hækkun að jafnaði til notenda sinna. Jafnframt á að fara í miklar hagræðingaraðgerðir en hinsvegar er óljóst í hverju þær muni felast. Einnig er rætt um sölu eigna og þar á meðal hlut OR í Landsneti og HS veitum. Þrátt fyrir þetta er látið í það skína að meira þurfi til, til að bjarga fyrirtækinu frá greiðsluþroti. Nú ríður á að almenningur verði á vaktinni því í þessum efnum er ekki allt sem sýnist og hætta er á því að nú sjái þeir sem af því hafa hag spunatækifæri til þess að koma almenningi á þá skoðun að nauðsynlegt sé að selja þann virkjanarétt sem eftir er á Hellisheiði til einkaaðila.
Hvernig var hægt að setja veitufyrirtæki borgarinnar í 240 milljarða skuld? Veitufyrirtæki borgarinnar voru vel stödd fjárhagslega áður en þau voru sameinuð. Sumir töluðu um gullmola. Um aldamótin var þeim dembt saman í eitt og úr varð Orkuveita Reykjavíkur. Í anda þess sem þá þótti nútímalegt fékk fyrirtækið mikið sjálfstæði og sett í hóp þeirra almannafyrirtækja sem farið var að kalla B-hluta fyrirtæki. Um 2002 stóð til að háeffa OR en VG sem þá var að ganga í R-listann náði að stoppa það með þeim rökum að um væri að ræða einkavæðingarvegferð í anda þess sem alltaf fylgdi hlutafélagavæðingu almannafyrirtækja.
Stjórnendur Orkuveitunnar héldu sínu striki og bruðlið hófst. Fasteignir veitufyrirtækjanna voru seldar og hafist handa við byggingu risa byggingar í Árbænum. Upphaflegar áætlanir byggðu á því að söluverð veitufyrirtækjanna dygði fyrir nýja húsinu en þegar upp var staðið fór kostnaðurinn langt fram úr áætlun, enda verið að byggja höll sem er vægast sagt illa nýtanleg. Um svipað leiti voru lagðir miklir fjármunir til að gera upp Stöðvastjórahúsið við Elliðaárnar sem síðan hefur verið notað fyrir yfirstjórnendur og boðsgesti þeirra, oft kjörna fulltrúa sem ógjarnan hafa mætt þangað og þegið góðar veitingar. Útþenslustefnan hófst, keyptar veitur annarra sveitarfélaga, farið að virkja á Hellisheiði og gerð stórinnkaup á japönskum túrbínum sem hver fyrir sig kosta 5 miljarða (í dag liggja þrjár þeirra ennþá ónotaðar) og fjármögnun öll á erlendum lánum.
Ég var varamaður Svandísar Svavarsdóttur í stjórn OR á síðasta kjörtímabili og kom inn sem aðalmaður í júlí í fyrra. Fljótlega eftir að ég kom inn í stjórnina varð mér ljóst að það væri ekki allt með felldu. Ég viðraði áhyggjur mínar í borgarráði og 27. ágúst 2009 lagði ég fram eftirfarandi tillögu:
„Borgarráð felur fjármálaskrifstofu borgarinnar að nálgast árshlutareikning Orkuveitu Reykjavíkur og aðrar upplýsingar sem nauðsynlegar eru til glöggvunar fyrir borgarráð með tilliti til áhættu af fjárfestingaráformum OR fyrir A-hluta borgarsjóðs. Fjármálaskrifstofu er jafnframt falið að gera tillögur til ráðsins um gerð áhættumats þeirra þátta OR sem hugsanlega geta ógnað fjárhagslegu öryggi borgarinnar.“
Meirihlutinn treysti sér ekki til að afgreiða tillöguna fyrr en 15. október og þá til að hafna henni og við það tækifæri bókaði ég:
„Tillaga Vinstri grænna um möguleika á áhættumati ákveðinna þátta Orkuveitu Reykjavíkur hefur hvað eftir annað verið sett á dagskrá borgarráðs og jafnharðan tekin af henni aftur. Nú þegar tillagan fæst loksins afgreidd er það gert til að vísa henni frá. Þessi vandræðagangur meirihlutans er til marks um óöryggi þegar kemur að málefnum Orkuveitunnar. Skuldir OR eru á þriðja hundrað milljarða króna og í þessari stöðu er sú spurning áleitin hvort ekki sé rétt að hægja á fjárfestingum eða jafnvel stöðva þær um tíma á meðan fyrirtækið er að ná betra jafnvægi. Til þess að borgarráðsfulltrúar geti tekið upplýsta umræðu um þetta þurfa þeir að hafa í höndum úttekt eða áhættumat og í ljósi aðstæðna væri eðlilegt að fjármálaskrifstofa borgarinnar framkvæmdi það en hún hefur lýst áhyggjum sínum af því að B-hluta fyrirtækin hafi stöðugt fjarlægst borgina. Úr því sem komið er, er það hins vegar von borgarráðsfulltrúa VG að umræðan verði til þess að borgarfulltrúar verði betur upplýstir um stöðu Orkuveitu Reykjavíkur.“
Meirihlutinn sagði að áhættumat væri óþarft þar sem fjármálaskrifstofan væri að fylgjast vel með OR. Þetta var langt frá því að vera sannleikanum samkvæmt því bæði Fjármálaskrifstofan og Innri endurskoðun borgarinnar höfðu um langan tíma lýst opinberlega yfir áhyggjum sínum vegna þess hversu erfitt væri að hafa eftirlit með B-hluta fyrirtækjunum. Þannig bókaði ég skömmu áður, í borgarráði þegar ársreikningur fyrir 2008 var lagður fram 18. júní í fyrra:
“ Í umfjöllun um ársreikning Reykjavíkurborgar fyrir árið 2008 vakti fjármálaskrifstofa borgarinnar sérstaka athygli á því að B-hluta fyrirtækin hafi flest fjarlægst borgarráð og stjórnsýslu borgarinnar hratt. Skrifstofan heldur því jafnframt fram að innsýn í rekstur og fjárhagsstöðu fyrirtækjanna fari dvínandi. Borgin ber hinsvegar beina eða óbeina ábyrgð á fyrirtækjunum. Undir þetta tekur innri endurskoðun sem benti á það strax 2003 að B-hluta fyrirtækin væru að fjarlægjast borgina ár frá ári. Þetta eru að mati borgarráðsfulltrúa VG varnaðarorð sem verður að taka alvarlega nú þegar fjárhagsvandi sumra B-hluta fyrirtækja er slíkur að hann gæti stefnt borginni í voða. Því má velta fyrir sér hvort staða þessara fyrirtækja væri jafn slæm og raun ber vitni, ef borgarráð hefði verið betur inni í rekstri þeirra. Það er því nauðsynlegt að endurskoða samband borgarinnar og B-hluta fyrirtækjanna og taka nú þegar til framkvæmdar eigendastefnu borgarstjórnar er varðar aðkomu innri endurskoðunar að eftirliti með öllum B-hluta félögum þar sem borgin á 50#PR eða meira og legið hefur fyrir í tæp 2 ár.“
Það var síðan ekki fyrr en um áramót að fjármálaskrifstofan kom með áhættumat sem að vísu fjallaði aðeins um þetta ár og sýndi að til þess að standast áhættu af greiðsluþroti OR á þessu ári þyrfti borgin að eiga tilbúna í reiðufé um 10 milljarða.
Þegar líða tók á haustið 2009 fór ég að spyrja skriflegra spurninga sem vörðuðu reikninga félagsins og sjóðstreymið, þ.e. möguleika OR til að standa skil á fjárhagslegum skuldbindingum. Svörin sem ég fékk voru þess eðlis að mér þótti verið að snúa út úr. Ég hélt því áfram að spyrja en fékk aldrei fullnægjandi svör við því hvernig fyrirtækið gæti staðið við skuldbindingar sínar með þeim þeim tekjum sem áætlaðar voru. Á sama hátt mótmælti ég lántökum og áframhaldandi orkusölusamningnum til Norðuráls. Þannig bókaði ég til að mynda á stjórnarfundi OR 4. des í fyrra:
„Lögð var fram tillaga á þessum fundi um að Orkuveitan framlengi ekki orkusölusamning fyrirtækisins við Norðurál Helguvík ehf. en hún var ekki tekin á dagsskrá heldur ákvað meirihlutinn að halda uppteknum hætti í þjónkun sinni við þungaiðnaðinn á Íslandi. Gildandi samningur milli Orkuveitunnar og Norðuráls Helguvíkur ehf. er runninn út. Því er nú um að ræða einstakt tækifæri til að endurmeta alla orkusölu frá Orkuveitu Reykjavíkur til langrar framtíðar í þágu sjálfbærrar þróunar og fjölbreytts atvinnulífs á svæðinu. Á það hefur verið bent og nú síðast í greiningu frá ARION banka, að staða Orkuveitunnar er veik, eiginfjárstaðan um 13% og verulega varasamt er að fara í frekari fjárfestingar að sinni. Í stað þess að taka mark á ítrekuðum viðvörunum ætlar meirihluti OR að setja undir sig hausinn og halda áfram á þeirri vegferð að festa OR í samningum við álver sem ekki hefur verið fjármagnað, með virkjunum sem ekki hafa verið fjármagnaðar og með gjaldskrá til álvera sem er helmingi lægri en öðrum bjóðist, þar á meðal garðyrkjubændum.“
Hér ætla ég að láta staðar numið að sinni en mun halda áfram að reifa málið og ýmsar hliðar þess á næstu dögum.
Category : Vefgreinar
Kominn tími til breytinga
August 22nd, 2010 // 9:41 pm @ Þorleifur Gunnlaugsson // Engar athugasemdir
Greinin birtist upphaflega 21. ágúst í Reykjavík vikublað. Þau mistök voru gerð í blaðinu að ég var titlaður borgarfulltrúi. Hið rétta er að ég er varaborgarfulltrúi og fulltrúi í velferðarráði.
—
Þegar hjálparstofnanir fóru í frí í sumar og fjölmargir úr röðum fátækra Íslendinga sáu fram á enn meiri skort höfðu fjölmiðlar samband við opinbera aðila. Borgarstjórinn í Reykjavík hafði ekki kynnt sér málið og hann hefur ekki tjáð sig um það síðan. Fyrstu viðbrögð formanns velferðarráðs voru þau að borgin myndi ekki bregðast við þessum vanda og lét formaðurinn hafa það eftir sér að „fólk hafi síðasta sumar forgangsraðað á annan hátt, jafnvel ekki greitt allt sem það eigi að greiða“. Félagsmálaráðherra sagði að sveitarfélögin ættu að bregðast við vandanum en axlaði sjálfur ekki ábyrgð gagnvart sínum skjólstæðingum, öryrkjum, öldruðum og atvinnulausum. Um síðir og eftir brýningu brást Reykjavíkurborg við gagnvart þeim sem hún hefur lögboðnar skyldur við með því að veita sérstakan sumarstyrk.
Ríkisstjórnin brugðist
Ríkisstjórn sem kennir sig við félagshyggju hefur brugðist þessu fólki hrapalega. Atvinnuleysisbætur hafa staðið í sömu krónutölu í tæp tvö ár og húsaleigubætur lengur. Á sama tíma hækkar húsaleiga Félagsbústaða samkvæmt vísitölu á þriggja mánaða fresti og kaupmáttur launa lækkar stöðugt, sérstaklega hjá því fólki sem er skuldum vafið eða þarf að borga háa húsaleigu eða lyfja- og lækniskostnað. Ríkisstjórnin hefur meira að segja farið í sérstakar aðgerðir til að lækka laun aldraðra og örorkulífeyrisþega, hún skattleggur laun undir fátækramörkum og það hefur komið í ljós að þegar Reykjavíkurborg hljóp undir bagga með fátækum í sumar var sá styrkur skattlagður þó svo matargjafir hjálparstofnana væru það ekki. Fátækir verða stöðugt fátækari og þeim dögum fjölgar sem margir þeirra eiga ekki fyrir nauðþurftum fram að mánaðamótum.
Fáir málsvarar
Fátækir eiga sér fáa málsvara. Sjálfir hafa fátækir ekki myndað með sér samtök. Fyrr á tímum átti fátækt fólk bakhjarl í verkalýðshreyfingunni. Þar átti tekjulítið fólk vettvang til að heyja baráttu sína og naut stuðnings þeirra sem voru ívið betur settir. Þarna varð til brennandi barátta fyrir réttlæti. Í krafti samtakamáttarins, innleiddi verkalýðshreyfingin í samstarfi við pólitísk öfl, mestu félagslegu umbætur Íslandsögunnar. En það gerðist ekki átakalaust. Menn sultu frekar en að gefa eftir í verkföllum. Samtakamátturinn þjappaði fólki saman og stéttvísin jókst. Þannig tókst fátæku fólki á fyrri hluta 20. aldarinnar að koma á mun réttlátara samfélagi, þar sem verkfallsrétturinn var viðurkenndur, samið um lífeyrissjóði, lög voru sett um stéttarfélög og vinnudeilur, lagmarksvinnutíma, sjúkratryggingar og laun hækkuð.
Starfandi og óvirkir
Máttur verkalýðshreyfingarinnar er ekki lengur fólginn í fjölda baráttuglaðra félaga. Alþýðusambandið hefur í raun skipst upp í starfandi forystu og óvirkan fjölda. Það sem verra er: Ekki verður betur séð en að þannig vilji forystan hafa þetta. Áhuginn er fremur fólginn í umsýslu sjóða og samvinnu við forystumenn atvinnurekenda og ríkisstjórn en launa- og réttindabaráttu. DV sagði frá því fyrir stuttu að nokkrir helstu forystumenn sambandsins væru með um og yfir milljón í laun á mánuði. Launin langt umfram það sem félagsmennirnir hafa og áhugasviðið sjóðir og umsýsla. Auðvitað á þetta ekki við um alla sem eru í forsvari fyrir verkalýðshreyfinguna. En doðinn á hins vegar við um þau flest. Eða hefur hin starfandi forysta barist af hörku fyrir því að fjárhagsaðstoð sveitarfélaga, sem er 125 þúsund kr. á mánuði til einstaklings eða atvinnuleysisbætur sem eru um 150 þúsund kr. á mánuði, verði hækkuð? Nei, það hefur hún ekki gert. Hvað þá tekið upp viðræður um að bæta hag leigjenda með vísitölubindingu húsaleigubóta eða með því að koma á fót lífsnauðsynlegu félagslegu leigu- og kaupleigukerfi í stað einkaeignakerfis húsnæðismarkaðarins sem hrundi.
Fátækramörk
Hver er ástæðan fyrir því að ASÍ hefur ekki krafist útreikninga á fátækramörkum? Hún skyldi þó ekki vera sú að lægstu umsamin laun yrðu án efa undir þeim mörkum? Í umsömdum láglaunatöxtum er fólginn vandi þeirra sem vilja hækka fjárhagsaðstoð og atvinnuleysisbætur. Launagólfið, sem verkalýðshreyfingin hefur samið um og atvinnurekendur nýta sér í stórauknum mæli, er rétt fyrir ofan bæturnar. Sú spurning er því áleitin hvort verkalýðshreyfingin sé meðsek og meðvirk í að viðhalda fátækt á Íslandi. Þetta eru þung orð. En það er þungbært að eiga ekki fyrir nauðþurftum. Það skilja þau greinilega ekki sem hafa allt til alls, keyra á milli sjóðstjórnarfunda á glæsikerrum með milljón á mánuði í laun. Það er kominn tími á breytingar. Ef verkalýðshreyfingin ætlar að eiga framtíðina fyrir sér verður hún að breyta áherslum sínum. Hún þarf þá að byrja á sjálfri sér. Það þarf ríkisstjórnin að gera líka. Hún hvorki lifir, né getur hún kallað sig velferðarstjórn ef hún stokkar ekki upp í eigin ranni.
—-
Viðbót 22.8.10 kl: 20.43
Guðmundur Gunnarsson svarar grein minni á Eyjublogginu. Ég reyndi að setja inn athugasemd á síðuna hans en fékk villu þannig að ég er ekki viss um að hún skili sér. Ég set hana því inn hér að neðan.
Sæll Guðmundur
Greinin sem þú vitnar í er nú kominn á Eyjubloggið mitt (http://blog.eyjan.is/thorleifur/2010/08/22/kominn-timi-til-breytinga/) og ég hvet lesendur þína að lesa hana því satt best að segja finnst mér og að þú sért að vitna í einhverja aðra grein.
Ég vil leiðrétta ákveðnar staðreyndavillur sem fram koma í blogginu þínu.
Svo því sé haldið til haga þá er ekki rétt að ég kynni mig sem oddvita VG í umræddri grein. Blaðið gerir hinsvegar þau mistök að kynna mig sem borgarfulltrúa en þegar ég sendi greinina undirritaði ég hana : „Þorleifur Gunnlaugsson varaborgarfulltrúi og fulltrúi í velferðarráði.“
Þú segir að ég „veitist að starfsmönnum stéttarfélaga með rakalausum dylgjum og rógburði.“ Og bendir á að DV hafi farið með rangt mál hvað laun þin varðar. Þessu er til að svara að þær upplýsingar fóru ekki fram hjá mér en eftir sem áður stend ég við þá fullyrðingu að „nokkrir helstu forystumenn sambandsins væru með um og yfir milljón í laun á mánuði“ og þá er ég að tala um heildarlaun (með fríðindum) en ekki úttekt á séreignarsparnaði.
Þú segir í greininni að ég dylgi ég um að verkalýðsforingjar séu á „ mála hjá einhverjum fyrirtækjum“ og sakar mig því um „ ómerkilega rógburð“. Þetta er ekki rétt og hvergi má í minni grein finna slíkar dylgjur. Það var a.m.k. ekki ætlunin.
Þú segir að ég tali um ASÍ eins og það sé stéttarfélag og „ASÍ er sameiginleg skrifstofa sem stéttarfélög á almennum markaði reka“. Í greininni tala ég aldrei um að ASÍ sé eitt stéttarfélag en að halda því fram að aðeins sé um að ræða skrifstofu er mikil einföldun. Á heimasíðu ASÍ segir: „ ASÍ er samband landssambanda og landsfélaga með beina aðild. Æðsta vald í málefnum ASÍ er í höndum ársfunda sambandsins. Árlega koma saman 290 kjörnir fulltrúar launafólks af öllu landinu, en hvert aðildarfélag á rétt á að senda a.m.k. einn fulltrúa óháð stærð. Á fundinum er stefna heildarsamtakanna mótuð og þeim valin forysta.“
Þú segir að ég sé „maður sem ekki er þátttakandi í stéttarfélagi og veit ekkert um hvað hann er að skrifa.“ Um þetta er það að segja að ég er ekki þáttakandi í stéttarfélagi eins og er. Ég byrjaði hins vegar ungur að vinna og var strax um 17 ára aldur virkur á félagsfundum Dagsbrúnar, í iðnnemafélaginu og síðan sveinafélaginu mínu. Ég varð síðan virkur í meistarafélaginu mínu og var formaður þar um tíma. Ég var einnig einn þeirra sem endurreisti Meistarasamband byggingamanna og sat þar í fyrstu stjórn. Í störfum mínum með meistarafélaginu mínu og meistarasambandinu lagði ég áherslu á að hækka þyrfti lægstu laun. Ég benti á hættuna af því að þó svo Íslendingar væru á þeim tíma háttlaunaðir þá gæti það breyst hratt og svo hitt að óprúttnir verktakar stunduðu þann leik að ráða erlenda „fagmenn“ á lágmarkstöxtum.
Þú segir að ég ráðist „að stéttarfélögunum til þess að draga athyglina frá eigin getuleysi“ að ég sé dæmi um „lélega stjórnmálamenn sem ríghalda í það efnahagskerfi sem Ísland hefur, þar sem þeir leiðrétta efnahagsleg mistök með því að fella krónuna“ Þú segir að ég og „hinir stjórnmálamennirnir berum ábyrgð á því að „nú erum við á svipuðum slóðum með kaupmátt og við vorum fyrir 15 árum.” Viltu vera svo vænn að rökstyðja þetta þegar kemur að mínum störfum í stjórnmálum?
Eftir sem áður stend ég við grein mína sem nú er kominn á netið en þeir sem hana lesa sjá að þar er ég fyrst og fremst að gagnrýna ríkisstjórnina og kjörna fulltrúa fyrir að bregðast fátækum og svo verkalýðshreyfinguna fyrir að styðja ekki við bakið á þeim. Ennfremur að samið sé um svo lá laun að þau eru fyrir neðan fátækramörk og hömlun hækkun atvinnuleysisbóta og fjárhagsaðstoðar.
Með kveðju,
Þorleifur Gunnlaugsson
Category : Vefgreinar
Ríkisstjórnin og Magma Energy
July 9th, 2010 // 1:54 pm @ Þorleifur Gunnlaugsson // Engar athugasemdir
Viðskiptaráðherra hefur nú gefið út yfirlýsingu um að meirihlutaeign Magma Energy Sveden á HS orku sé heimil. Þetta byggir hann á afstöðu fulltrúa Samfylkingar, Framsóknarflokks og Sjálfstæðisflokks í nefnd um erlendar fjárfestingar sem er gegn þeirri afstöðu fulltrúa VG og Hreyfingarinnar að íslensk lög og ESB tilskipun er málið varðar, sé ekki smíðuð til að gera skúffufyrirtækjum kleift að fjárfesta á Íslandi í orkuverum og orkuauðlindum.
Ég fæ ekki betur séð en að með þessu sé meirihluti nefndarinnar að vinna gegn anda laganna og ráðherrann að sama skapi, til að þjóna erlendum auðmönnum á kostnað íslenskra almanahagsmuna. Þetta er gert í óþökk annars ríkisstjórnarflokksins en Vinstri græn hafa margoft og nú síðast á flokksráðsfundi fyrir þremur vikum ályktað gegn einkavæðingu HS orku. Þar segir meðal annars:
„Til að tryggja yfirráð almennings yfir orkufyrirtækjum og vinda ofan af kaupum Magma á HS-Orku er mikilvægt að hér verði sett lög sem fela í sér óskoruð yfirráð hins opinbera á orkufyrirtækjum. Flokksráðsfundur brýnir ráðherra og þingmenn VG að hraða gerð slíks frumvarps og hvetur jafnframt til þess að gripið sé til allra ráða þannig að HS-Orka komist aftur í almenningseigu í samræmi við fyrri samþykktir flokksráðs og annarra stofnana flokksins. Þar á meðal verða eignarnámsaðgerðir ekki útilokaðar.”
Nú kemur til kasta ríkisstjórnarinnar. Vilji VG er skýr. Nú reynir á hvort tekið er mark á ályktunum flokksráðs VG. Það er ófrávíkjanleg krafa að orkuverum og orkuauðlindum verði haldið í almannaeigu. Þessa orustu verður að taka núna því mikið er í húfi. Fari sem horfir eru þessar mikilvægu auðlindir landsmanna komnar á útsölu á markaðstorg alþjóðlega auðvaldsins.
Í lögum um fjárfestingu erlendra aðila í atvinnurekstri segir í 12.gr.:
„Nú telur [ráðherra]2) að tiltekin erlend fjárfesting ógni öryggi landsins eða gangi gegn allsherjarreglu, almannaöryggi eða almannaheilbrigði eða ef upp koma alvarlegir efnahagslegir, þjóðfélagslegir eða umhverfislegir erfiðleikar í sérstökum atvinnugreinum eða á sérstökum svæðum, sem líklegt er að verði viðvarandi, og getur hann þá stöðvað slíka fjárfestingu, enda kunngjöri hann ákvörðun sína innan átta vikna frá því að honum berst tilkynning um hlutaðeigandi fjárfestingu, sbr. 7. gr. Áður en slík ákvörðun er tekin skal ráðherra leita álits nefndar um erlenda fjárfestingu.”
Ráðherra í vinstri stjórn sem ekki nýtir sér lagaákvæði sem þetta til að verja landið fyrir ágangi alþjóðlegra fjármagnseigenda sem í engu munu gæta hagsmuna landsmanna, hlýtur að þurfa að hugsa sinn gang. Sama gildir um ríkisstjórnina alla enda hún öll ábyrg fyrir því hvernig komið er. Ríkisstjórn sem ekki grípur inn í þennan feril á afgerandi hátt þannig að HS orka komist aftur í almannaeigu er ekki að gæta almannahagsmuna.
Category : Greinar
Ærandi þögn
July 7th, 2010 // 4:17 pm @ Þorleifur Gunnlaugsson // Engar athugasemdir
Hjálparstofnanir eru komnar í sumarfrí og á meðan verður ekki afgreiddur matur til fjölda fátækra sem staðið hafa í biðröðum til að fæða sig og sína.
Félagsmálaráðherra segir að þetta sé á ábyrgð sveitarfélaga. Borgarstjóri er enn að kynna sér málið. Formaður velferðarráðs sagði að fátækir gætu sleppt því að greiða reikningana sína á meðan á þessu stendur og verkalýðshreyfingin sem áður talaði máli fátækra heldur sig til hlés.
Á meðan aðrir búa við allsnægtir er fátæktin að aukast og fátækum að fjölga og flest er þeim mótdrægt. Kaupmáttur launa hefur lækkað um allt að fjórðung á tveimur árum, fjárhagsaðstoðin hefur lækkað samanborið við lægstu laun, atvinnuleysisbætur hafa ekki hækkað í eitt og hálft ár og húsaleigubætur hafa staðið í stað í 2 ár á meðan húsaleiga Félagsbústaða, sem flestir þeir sem njóta fjárhagsaðstoðar greiða, hækkar samkvæmt vísitölu. Sömu sögu eða verri má segja af elli- og örorkulífeyrisþegum. Þeir fátæku verða fátækari.
Félagsmálaráðherra hefur kallað fulltrúa sveitarfélaga til samráðs um málið seinnipart vikunnar. Hann skal ekki gleyma því að stærstur hluti þeirra sem beðið hafa í röðum við hjálparstofnanir er á vegum hans ráðuneytis. Vilji ráðherrann bregðast við vanda fólks sem leitar til hjálparstofnana á hann að leggja sitt af mörkum til að leysa þann bráðavanda sem við blasir og leggja jafnframt til við við ríkisstjórn og á Alþingi að bætur verði hækkaðar.
Þetta firrir sveitarfélögin þó ekki ábyrgð því eins og félagsmálaráðherra hefur bent á er framfærsluskyldan þeirra. Þeir sem njóta fjárhagsaðstoðar sveitarfélaganna, lögum samkvæmt eru þeir sem minnst hafa á milli handanna og væntanlega þeir sem mestar áhyggjur hafa af sumarlokun hjálparstofnana. Þessu fólki eiga sveitarfélögin að veita styrk nú þegar.
Það sem ærir þó óstöðugan er afskiptaleysi Alþýðusambandsins. Fátækir áttu sér áður málsvara í verkalýðshreyfingunni. Fátækt fólk stofnaði verkalýðsfélögin og kom á réttlátara samfélagi. Þögn ASÍ er ærandi.
Category : Greinar
Djók um rannsóknarnefnd
May 28th, 2010 // 2:53 pm @ Þorleifur Gunnlaugsson // Engar athugasemdir
Ég fordæmi hunsun borgarstjóra á ákvörðunum borgarráðs og borgarstórnar varðandi nefnd óháðra sérfræðinga sem rannsaka átti stjórnkerfi og stjórnsýslu Reykjavíkurborgar. Þegar upp er staðið er það ljóst að aldrei hefur staðið til af hálfu borgarstjóra og meðreiðasveina hennar að standa við rannsóknina.
Borgarráð ákvað þann 6. Maí sl. að skipa nefnd til að framkvæma viðamikla rannsókn á stjórnsýslu, stjórnkerfi, og aðkomu stjórnmálafólks,að fjárhagslegum ákvörðunum á undanförnum árum. Til stóð að skipa í nefndina á borgarstjórnarfundi 18 maí en þegar ljóst var að það tækist ekki þar sem skrifstofa borgarstjóra væri að draga lappirnar lagði ég til á borgarstjórnarfundinum að auglýst yrði eftir þremur sérfræðingum í nefndina. Tillagan var samþykkt einróma og jafnframt að borgarráð skyldi skipa í nefndina á fundi sínum í dag, 27. maí.
Borist hafa fjöldi umsókna og tilnefninga í nefndina og um það var rætt að málið hefði forgang þegar tímafrestur væri liðinn sem var á mánudagskvöld. Borgarstjóri boðaði og afboðaði síðan fund um málið þannig að engin vinna kjörinna fulltrúa hefur farið fram vegna skipunar í nefndina og málið var ekki á dagskrá borgarráðs þrátt fyrir ákvörðun borgarstjórnar. Þar með er það fullreynt, nú einum degi fyrir kosningar að ákvörðun um umfangsmikla rannsókn á stjórnsýslu borgarinnar var bara „djók“ í huga Hönnu Birnu Kristjánsdóttur og félaga.
Category : Vefgreinar
Ert þú með tilnefningar í nefndina?
May 12th, 2010 // 12:08 am @ Þorleifur Gunnlaugsson // Engar athugasemdir
Í borgarráði fimmtudaginn 6. maí var samþykkt að skipa nefnd þriggja óháðra sérfræðinga sem mun hafa það verkefni að yfirfara stjórnkerfi og stjórnsýslu Reykjavíkurborgar í ljósi skýrslu rannsóknarnefndar Alþingis og leggja fram tillögur að þeim breytingum sem hún telur þörf á.
Jafnframt var samþykkt að nefndin verði skipuð þannig að samkomulag verði um skipan hennar og stefnt er að því að ganga frá þessu á fundi borgarstjórnar á þriðjudaginn kemur, 18. maí. Það er að mínu mati mjög mikilvægt að gott fólk finnist í þetta verkefni og ég bið lesendur þessvegna um að koma með hugmyndir að góðum aðilum til að sinna þessu vandasama verkefni.
Verkefni nefndarinnar verða ærin og meiningin er sú að þarna verði ekki um neinn hvítþott að ræða. Hún á að leggja fram starfsáætlun fyrir 1. júní og skila lokaskýrslu ekki síðar en 31. Desember.
Meðal verkefna nefndarinnar er:
-Að kanna stjórnsýslu borgarinnar og aðkomu stjórnmálamanna að fjárhagslegum ákvörðunum á undanförnum árum með tilliti til þess hvort gætt hafi verið eðlilegrar hlutlægni og heiðarleika í þeim afskiptum.
-Að kanna hvort einstakir aðilar eins og verktakar, bankar og fyrirtækjasamsteypur hafi fengið óeðlilega fyrirgreiðslu.
-Að kanna hvort fjársterkir aðilar hafa beint eða óbeint haft áhrif á pólitískar ákvarðanir og stjórnsýslu borgarinnar.
-Að kanna hvort fjársterkir aðilar hafi hagnast á tengslum við borgina og einstaka embættismenn eða borgarfulltrúa.
-Að kanna hvort einstakir embættismenn, borgarfulltrúar eða frambjóðendur til borgarstjórnar hafi hagnýtt sér persónulega eða í þágu síns flokks tengsl við fjársterka aðila sem hafa átt í viðskiptum við borgina.
-Að koma með ábendingar og tillögur að breytingum á reglum, vinnubrögðum og skipulagi stjórnsýslu borgarinnar eða eftir atvikum að koma fram með ábendingar um breytingar á þeim lagaramma sem sveitarfélögin starfa eftir.
Ef þú veist um einhvern sem þú telur hæfan til að sinna þessu mikilvæga verkefni, vil ég biðja þig um að hafa samband við mig á thorleifur.gunnlaugsson@reykjavik.is.
Category : Vefgreinar
Tillaga hjá Sambandi íslenskra sveitarfélaga
May 8th, 2010 // 11:03 pm @ Þorleifur Gunnlaugsson // Engar athugasemdir
Þorleifur Gunnlaugsson borgarfulltrúi og varaformaður Sambands íslenskra sveitarfélaga lagði í dag til í stjórn Sambandsins að Lögfræðisviði þess yrði falið að meta skýrslu Rannsóknarnefndar Alþingis með tilliti til upplýsinga sem þar koma fram og varða sveitarfélögin og lærdóma er viðkoma stjórnkerfi, stjórnsýslu og fjármálastjórn, siðareglur, reglur um skráningu hagsmunatengsla og annað sem að gagni mætti koma fyrir sveitarfélögin. Tillagan var samþykkt en lögfræðisviðinu er falið að skila skýrslu um málið fyrir þing Sambands íslenskra sveitarfélaga sem haldið verður í haust en skýrslugerðin verði jafnframt innlegg í endurskoðun sveitarstjórnarlaga.
Tillagan er hér að neðan:
———
Tillaga frá Þorleifi Gunnlaugssyni.
Stjórn sambandsins felur Lögfræði- og velferðarsviði að meta skýrslu Rannsóknarnefndar Alþingis með tilliti til upplýsinga sem þar koma fram og varða sveitarfélögin og lærdóma er viðkoma stjórnkerfi, stjórnsýslu og fjármálastjórn, siðareglur, reglur um skráningu hagsmunatengsla og annað sem að gagni mætti koma fyrir sveitarfélögin.
Lögfræði- og velferðarsviði er falið að skila skýrslu sinni þannig að hún geti nýst sem innegg í þing sambandsins í haust, jafnframt því sem hún gæti nýst í tengslum við endurskoðun sveitarstjórnarlaga.
Greinargerð:
Í skýrslu rannsóknarnefndar Alþingis er ýtarleg umfjöllun um stjórnkerfi og eftirlitsstofnanir íslenska ríkisins og þær umbætur sem nefndin telur þurfa að eiga sér stað á þeim vettvangi.
Þá er í skýrslu vinnuhóps um siðferði að finna umfjöllun um starfshætti og siðferði í stjórnsýslu og stjórnmálum, þ.m.t. varðandi samskipti embættismanna, stjórnmálamanna og einkaaðila.
Efni skýrslunnar snýr eðli máls samkvæmt hvorki beint að stjórnkerfi eða stjórnsýslu sveitarfélaga, enda komu þau ekki með beinum hætti að þeim atburðum sem skýrslan fjallar um. Stjórnkerfi sveitarfélaga er að mörgu leyti ólíkt stjórnkerfi ríkisins. Æðsta vald innan sveitarfélaganna er í höndum fjölskipaðs stjórnvalds, sveitarstjórnar, sem óhjákvæmilega kallar á ákveðna formfestu við ákvarðanatöku, auk þess sem þar sitja fulltrúar bæði meiri- og minnihluta, en ráðherrar fara einir með æðstu stjórn í stjórnsýslu ríkisins, hver á sínu sviði.
Þrátt fyrir þetta hefur skýrslan að geyma mikinn lærdóm um stjórnsýslu, stjórnmál og siðferði sem nýtast þarf öllum þeim sem starfa við opinbera stjórnsýslu hér á landi, jafnt embættismönnum sem kjörnum fulltrúum.
Mikilvægt er því að lærdómur skýrslunnar verði nýttur eins og kostur er við áframhaldandi þróun stjórnkerfis og stjórnsýslu sveitarfélaganna. Í því sambandi hefur skrifstofustjóri borgarstjórnar Reykjavíkur lagt til að m.a. verði tekin til skoðunar eftirfarandi atriði og er tekið undir það:
a. Ábyrgðar- og verksvið annars vegar embættismanna, þ.m.t. sveitarstjórna, og hins vegar nefnda, ráða og kjörinna fulltrúa. Boðleiðir, stöðuumboð, valdmörk og skipurit.
b. Verkaskipting stjórnmálanna, aðkoma minnihluta, lýðræði og umboð kjósenda.
c. Stjórnarfyrirkomulag B-hluta fyrirtækja, þ.m.t. verkaskipting, stjórnarskipan, eftirlit, boðleiðir og upplýsingagjöf.
d. Siðareglur starfsfólks og kjörinna fulltrúa sem og reglur um skráningu á fjárhagslegum hagsmunum og trúnaðarstörfum borgarfulltrúa.
e. Skráning upplýsinga, aðgangur að upplýsingum og trúnaður milli aðila.
f. Reglur um gerð fjárhagsáætlunar, fjár- og áhættustýring, áhættumat og eftirlit.
g. Samskipti við einkaaðila sem fara með opinbert fé, hvort sem er á grundvelli samninga, s.s. þjónustu- og verksamninga, eða styrkveitinga.
Category : Vefgreinar
Rannsóknarnefnd yfir Reykjavíkurborg samþykkt í borgarráði
May 6th, 2010 // 6:13 pm @ Þorleifur Gunnlaugsson // Engar athugasemdir
„Við þurfum að endurheimta traust almennings og því liggur beint við að skipa rannsóknarnefnd. Og þá dugir enginn kattaþvottur,” segir Þorleifur Gunnlaugsson, borgarfulltrúi Vinstri grænna, en tillaga hans um að skipuð verði sérstök rannsóknarnefnd yfir Reykjavík, var samþykkt á Borgarráðsfundi í dag.
Um er að ræða nefnd sem er sambærileg rannsóknarnefnd Alþingis og færi meðal annars yfir stjórnsýslu borgarinnar og aðkomu stjórnmálamanna að fjárhagslegum ákvörðunum á undanförnum árum með tilliti til þess hvort gætt hafi verið eðlilegrar hlutlægni og heiðarleika í þeim afskiptum.
Þá verður einnig kannað hvort einstakir aðilar eins og verktakar, bankar og fyrirtækjasamsteypur hafi fengið óeðlilega fyrirgreiðslu.
Tillagan um nefndina verður lögð fyrir borgarstjórn eftir tvær vikur til endanlegrar samþykktar. Svo er stefnt að því að nefndin verði skipið 1. júní næstkomandi og að hún ljúki verki sínu 31. desember.
Samkvæmt Þorleifi þá er stefnt að því að nefndin skoði tvö síðustu kjörtímabil.
Í greinagerð sem fylgdi tillögu Þorleifs kemur fram hvaða þætti nefndin muni rannsaka. Þeir eru eftirfarandi:
-Að kanna stjórnsýslu borgarinnar og aðkomu stjórnmálamanna að fjárhagslegum ákvörðunum á undanförnum árum með tilliti til þess hvort gætt hafi verið eðlilegrar hlutlægni og heiðarleika í þeim afskiptum.
-Að kanna hvort einstakir aðilar eins og verktakar, bankar og fyrirtækjasamsteypur hafi fengið óeðlilega fyrirgreiðslu.
-Að kanna hvort fjársterkir aðilar hafa beint eða óbeint haft áhrif á pólitískar ákvarðanir og stjórnsýslu borgarinnar.
-Að kanna hvort fjársterkir aðilar hafi hagnast á tengslum við borgina og einstaka embættismenn eða borgarfulltrúa.
-Að kanna hvort einstakir embættismenn, borgarfulltrúar eða frambjóðendur til borgarstjórnar hafi hagnýtt sér persónulega eða í þágu síns flokks tengsl við fjársterka aðila sem hafa átt í viðskiptum við borgina.
-Að koma með ábendingar og tillögur að breytingum á reglum, vinnubrögðum og skipulagi stjórnsýslu borgarinnar eða eftir atvikum að koma fram með ábendingar um breytingar á þeim lagaramma sem sveitarfélögin starfa eftir.
Category : Úr fjölmiðlum
Öreigar allra landa sameinist
May 1st, 2010 // 11:43 pm @ Þorleifur Gunnlaugsson // Engar athugasemdir
Grein úr Morgunblaðinu 1.maí 2010
Í skugga náttúruhamfara og bankaskýrslu hélt Seðlabanki íslands málstofu undir heitinu »Hvernig hefur staða heimilanna breyst og hverju hafa aðgerðir áorkað«. Þar er almennt eignaleysi og fátækt á Íslandi staðfest. Samkvæmt varfærnum niðurstöðum hagfræðinga bankans er húsnæðiseign tæplega 40% heimila minni en engin. 28.000 heimili hafi verið með neikvæða eiginfjárstöðu í febrúar á þessu ári og 24.000 heimili nái ekki endum saman eða séu á mörkum þess, þrátt fyrir aðgerðir ríkisstjórnarinnar.
Þar með hefur pólitík hægrimanna í upphafi 20. aldar sem vildu gera alla að eignafólki (húseigendum) beðið skipbrot og eftir stendur alþýðan slypp og snauð. Verði ekki spyrnt við fótum verður hún ofurseld húsnæðisbröskurum þar sem Íslendingar, einir Norðurlandaþjóða, hafa ekki komið sér upp almennum félagslegum leigu- og kaupleigumarkaði.
Gegndarlaus græðgi kapítalistanna, frjálshyggjuaflanna, sem vildu setja allt á markað varpar skugga á hugmyndina um blandað hagkerfi og eftir standa í sinni skýrustu mynd höfuðandstæður samfélagsgerðarinnar, auðvaldið og öreigarnir.
1. maí
Það er ekki langt síðan forystufólk úr verkalýðshreyfingunni talaði fyrir því að breyta áherslum á alþjóðlegum baráttudegi verkalýðsins. Kröfugöngur og baráttufundir þóttu orðið gamaldags og í Reykjavík vildu þau sem þannig töluðu frekar halda skemmtun í húsdýragarðinum. En þessar raddir heyrast ekki í dag. Hafi einhvern tímann verið ástæða til að storma út á götur og hefja merki baráttunnar á loft, þá er það núna. Nú er rétt að fylgja í fótspor formæðra okkar og feðra. Þeirra sem með þrotlausri baráttu byggðu upp sanngjarnara samfélag. Þeirra sem þennan dag, undir rauðum fánum réttlætisins, kröfðust þjóðfélagsjöfnuðar og friðar. Þeirra sem fundu til vissu um það að sameinuð myndu þau að lokum sigra því að þar fór fjöldinn sem í raun hafði engu að tapa nema hlekkjunum. Þeirra sem töldu sig eiga meiri samleið með öreigum annarra landa en innlendum kúgurum og að öreigar allra landa myndu að lokum skapa réttlátan heim.
Category : Greinar
Vill rannsóknarnefnd yfir Reykjavíkurborg
April 29th, 2010 // 6:25 pm @ Þorleifur Gunnlaugsson // Engar athugasemdir
Þorleifur Gunnlaugsson, borgarfulltrúi Vinstri grænna, lagði fram tillögu á borgaráðs í dag um að fram fari rannsókn á aðdraganda, orsökum og afleiðingum efnahagshrunsins á borgina og fjárhag hennar.
Tillögunni var vísað til aðgerðarhóps borgarráðs sem mun funda um hana á mánudag. Stefnt er að því að afgreiða tillöguna á fundi borgarráðs að viku liðinni.
Í tillögunni kemur fram að slík rannsóknarnefnd ætti meðal annars að kanna stjórnsýslu borgarinnar auk þess sem hún ætti að kanna hvort einstakir embættismenn, borgarfulltrúar eða frambjóðendur til borgarstjórnar hafi hagnýtt sér persónulega eða í þágu síns flokks tengsl við fjársterka aðila sem hafa átt í viðskiptum við borgina.
———-
Tillögu Vinstri grænna í borgarráði þess efnis að farið verði gaumgæfilega í saumana á aðdraganda, orsakir og afleiðingar efnahagshrunsins á borgina og fjárhag hennar var vísað til sérstaks aðgerðarhóps borgarráðs sem taka mun ákvörðun á mánudaginn kemur.
Verði tillagan samþykkt verður skipuð sérstök nefnd sérfræðinga sem fara munu í kjölinn á öllu er viðgekkst í borginni fyrir hrun og eftir með tilvísun í skýrslu rannsóknarnefndar Alþingis.
Skal þess gætt að fullt samkomulag allra flokka í borgarstjórn verði um skipan allra sérfræðinga í þá rannsóknarnefnd. Skal hún sérstaklega ganga í:
- Að kanna stjórnsýslu borgarinnar og aðkomu stjórnmálamanna að fjárhagslegum ákvörðunum á undanförnum árum.
- Að kanna hvort einstakir aðilar eins og verktakar, bankar og fyrirtækjasamsteypur hafi nokkurn tímann fengið óeðlilega fyrirgreiðslu.
- Að kanna hvort fjársterkir aðilar hafa beint eða óbeint haft áhrif á pólitískar og stjórnsýslulegar ákvarðanir.
- Að kanna hvort fjársterkir aðilar hafi hagnast á tengslum við borgina og einstaka embættismenn eða borgarfulltrúa.
- Að kanna hvort einstakir embættismenn, borgarfulltrúar eða frambjóðendur til borgarstjórnar hafi hagnýtt sér persónulega eða í þágu síns flokks tengsl við fjársterka aðila sem hafa átt í viðskiptum við borgina.
- Að koma með ábendingar og tillögur að breytingum á lögum, reglum, vinnubrögðum og skipulagi stjórnsýslu borgarinnar.
Gert er ráð fyrir að tillagan verði afgreidd af borgarráði eftir viku en skilað verði tillögum um hvernig verkið skal unnið fyrir 15. maí. Niðurstaða skal liggja fyrir 31. ágúst.
Category : Úr fjölmiðlum
